Đọc báo cáo tài chính, trả lời email của đối tác nước ngoài, hay chỉ đơn giản là mở tài khoản ở một ngân hàng quốc tế: việc nào cũng cần một vốn từ riêng. Tiếng Anh ngành tài chính – ngân hàng không khó vì từ dài, mà khó vì nhiều từ quen thuộc lại mang nghĩa khác hẳn khi vào nghề. Balance là số dư, principal là tiền gốc, default là không trả được nợ.
Bài này gom 100 thuật ngữ chia thành 4 nhóm: ngân hàng bán lẻ, tín dụng và lãi suất, báo cáo tài chính, thanh toán quốc tế. Mỗi từ có phiên âm IPA theo giọng Anh-Mỹ, nghĩa tiếng Việt và một câu ví dụ ngắn. Cuối bài là mẫu câu giao tiếp tại quầy và những lỗi người Việt hay mắc.
Ngân hàng bán lẻ: 25 từ bạn gặp mỗi lần ra quầy
Nhóm này dùng hằng ngày, cả khi bạn là khách hàng lẫn khi làm giao dịch viên. Lưu ý: người Anh nói current account, người Mỹ nói checking account cho cùng một loại tài khoản.
| Từ tiếng Anh | Phiên âm | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| current account | /ˈkɝːənt əˈkaʊnt/ | tài khoản thanh toán (Anh) | My salary goes into my current account. |
| checking account | /ˈtʃekɪŋ əˈkaʊnt/ | tài khoản thanh toán (Mỹ) | She pays her rent from her checking account. |
| savings account | /ˈseɪvɪŋz əˈkaʊnt/ | tài khoản tiết kiệm | I move some money to my savings account every month. |
| term deposit | /ˈtɝːm dɪˌpɑːzɪt/ | tiền gửi có kỳ hạn | A six-month term deposit pays a higher rate. |
| certificate of deposit (CD) | /sɚˈtɪfɪkət əv dɪˈpɑːzɪt/ | chứng chỉ tiền gửi | He bought a one-year CD. |
| account number | /əˈkaʊnt ˌnʌmbɚ/ | số tài khoản | Please double-check the account number. |
| account holder | /əˈkaʊnt ˌhoʊldɚ/ | chủ tài khoản | Only the account holder can close the account. |
| balance | /ˈbæləns/ | số dư | What is my current balance? |
| minimum balance | /ˈmɪnɪməm ˈbæləns/ | số dư tối thiểu | There is no minimum balance on this account. |
| deposit | /dɪˈpɑːzɪt/ | gửi tiền; khoản tiền gửi | I'd like to deposit five million dong. |
| withdraw | /wɪðˈdrɑː/ | rút tiền | You can withdraw cash at any ATM. |
| transfer | /ˈtrænsfɝː/ | chuyển khoản | The transfer will arrive within minutes. |
| bank statement | /ˈbæŋk ˌsteɪtmənt/ | sao kê tài khoản | The visa office asked for three months of bank statements. |
| debit card | /ˈdebɪt kɑːrd/ | thẻ ghi nợ | A debit card takes money straight from your account. |
| credit card | /ˈkredɪt kɑːrd/ | thẻ tín dụng | I paid for the flight by credit card. |
| PIN | /pɪn/ | mã PIN | Never share your PIN with anyone. |
| ATM | /ˌeɪ tiː ˈem/ | máy rút tiền tự động | The ATM kept my card. |
| OTP (one-time password) | đọc từng chữ cái: O-T-P | mã xác thực dùng một lần | Enter the OTP sent to your phone. |
| overdraft | /ˈoʊvɚdræft/ | thấu chi | The overdraft lets you spend more than your balance. |
| transaction fee | /trænˈzækʃən fiː/ | phí giao dịch | Is there a transaction fee for this transfer? |
| exchange rate | /ɪksˈtʃeɪndʒ reɪt/ | tỷ giá hối đoái | What is today's exchange rate for US dollars? |
| direct debit | /dɪˌrekt ˈdebɪt/ | trích nợ tự động | My electricity bill is paid by direct debit. |
| standing order | /ˌstændɪŋ ˈɔːrdɚ/ | lệnh chuyển tiền định kỳ | I set up a standing order for my rent. |
| teller | /ˈtelɚ/ | giao dịch viên | The teller asked for my ID card. |
| branch | /bræntʃ/ | chi nhánh | Which branch opened your account? |
Tín dụng và lãi suất: 25 từ khi vay và cho vay
Đây là nhóm dễ nhầm nhất. Hãy nhớ cặp borrow (vay, đi mượn) và lend (cho vay): ngân hàng lends tiền cho bạn, bạn borrow tiền từ ngân hàng.
| Từ tiếng Anh | Phiên âm | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| loan | /loʊn/ | khoản vay | They took out a loan to expand the shop. |
| borrower | /ˈbɑːroʊɚ/ | người vay | The borrower must repay the loan in five years. |
| lender | /ˈlendɚ/ | bên cho vay | Compare offers from several lenders. |
| interest rate | /ˈɪntrəst reɪt/ | lãi suất | The bank raised its interest rate last month. |
| principal | /ˈprɪnsəpəl/ | tiền gốc | Each payment covers interest and part of the principal. |
| collateral | /kəˈlætɚəl/ | tài sản bảo đảm | He used his apartment as collateral. |
| mortgage | /ˈmɔːrɡɪdʒ/ | khoản vay thế chấp mua nhà | They have a 20-year mortgage. |
| secured loan | /sɪˌkjʊrd ˈloʊn/ | vay có tài sản bảo đảm | A secured loan usually has a lower rate. |
| unsecured loan | /ˌʌnsɪˈkjʊrd ˈloʊn/ | vay tín chấp | Unsecured loans are based on your income. |
| fixed rate | /ˌfɪkst ˈreɪt/ | lãi suất cố định | The fixed rate lasts for the first two years. |
| variable rate | /ˈveriəbəl reɪt/ | lãi suất thả nổi | After that, a variable rate applies. |
| APR (annual percentage rate) | /ˈænjuəl pɚˈsentɪdʒ reɪt/ | lãi suất năm đã gồm phí | Always compare the APR, not just the headline rate. |
| simple interest | /ˌsɪmpəl ˈɪntrəst/ | lãi đơn | Simple interest is calculated on the principal only. |
| compound interest | /ˌkɑːmpaʊnd ˈɪntrəst/ | lãi kép | Compound interest grows your savings faster. |
| installment | /ɪnˈstɑːlmənt/ | khoản trả góp | You can pay in 12 monthly installments. |
| repayment schedule | /rɪˈpeɪmənt ˌskedʒuːl/ | lịch trả nợ | The repayment schedule is attached to the contract. |
| grace period | /ˈɡreɪs ˌpɪriəd/ | thời gian ân hạn | There is a six-month grace period on the principal. |
| prepayment penalty | /priːˈpeɪmənt ˌpenəlti/ | phí trả nợ trước hạn | Check whether there is a prepayment penalty. |
| credit score | /ˈkredɪt skɔːr/ | điểm tín dụng | A good credit score helps you get a better rate. |
| credit limit | /ˈkredɪt ˌlɪmɪt/ | hạn mức tín dụng | My card has a credit limit of 50 million dong. |
| guarantor | /ˌɡerənˈtɔːr/ | người bảo lãnh | Her father acted as guarantor for the loan. |
| loan-to-value ratio (LTV) | /ˌloʊn tə ˈvæljuː ˌreɪʃioʊ/ | tỷ lệ khoản vay trên giá trị tài sản | The bank lends up to 70% LTV. |
| default | /dɪˈfɑːlt/ | vỡ nợ, không trả được nợ | The company defaulted on its loan. |
| non-performing loan (NPL) | /ˌnɑːnpɚˈfɔːrmɪŋ ˈloʊn/ | nợ xấu | Banks must set aside money for non-performing loans. |
| bad debt | /ˌbæd ˈdet/ | nợ khó đòi | The firm wrote off the bad debt. |
Báo cáo tài chính: 25 từ để đọc một bản báo cáo
Nếu bạn đang học CFA hay làm kế toán, nhóm này là nền. Ba bảng chính của một bộ báo cáo tài chính là balance sheet, income statement và cash flow statement.
| Từ tiếng Anh | Phiên âm | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| financial statements | /faɪˌnænʃəl ˈsteɪtmənts/ | báo cáo tài chính | The financial statements are audited every year. |
| balance sheet | /ˈbæləns ʃiːt/ | bảng cân đối kế toán | Cash appears on the balance sheet. |
| income statement | /ˈɪnkʌm ˌsteɪtmənt/ | báo cáo kết quả kinh doanh | Revenue is the first line of the income statement. |
| cash flow statement | /ˈkæʃ floʊ ˌsteɪtmənt/ | báo cáo lưu chuyển tiền tệ | The cash flow statement shows where the cash went. |
| assets | /ˈæsets/ | tài sản | Total assets rose by 8%. |
| liabilities | /ˌlaɪəˈbɪlətiz/ | nợ phải trả | Current liabilities are due within a year. |
| equity | /ˈekwəti/ | vốn chủ sở hữu | Assets equal liabilities plus equity. |
| revenue | /ˈrevənuː/ | doanh thu | Revenue grew faster than costs. |
| cost of goods sold (COGS) | /ˌkɑːst əv ˌɡʊdz ˈsoʊld/ | giá vốn hàng bán | Higher material prices pushed up COGS. |
| gross profit | /ˌɡroʊs ˈprɑːfɪt/ | lợi nhuận gộp | Gross profit is revenue minus COGS. |
| operating expenses | /ˈɑːpəreɪtɪŋ ɪkˌspensɪz/ | chi phí hoạt động | Rent and salaries are operating expenses. |
| net income | /ˌnet ˈɪnkʌm/ | lợi nhuận ròng | Net income fell because of higher taxes. |
| profit margin | /ˈprɑːfɪt ˌmɑːrdʒɪn/ | biên lợi nhuận | Its profit margin is thin but stable. |
| EBITDA | /ˈiːbɪtdɑː/ | lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao | Analysts often compare EBITDA across companies. |
| depreciation | /dɪˌpriːʃiˈeɪʃən/ | khấu hao (tài sản hữu hình) | Depreciation reduces the value of machines over time. |
| amortization | /ˌæmɚtəˈzeɪʃən/ | khấu hao tài sản vô hình; phân bổ | Software licenses are subject to amortization. |
| accounts receivable | /əˌkaʊnts rɪˈsiːvəbəl/ | khoản phải thu | Accounts receivable are rising too quickly. |
| accounts payable | /əˌkaʊnts ˈpeɪəbəl/ | khoản phải trả | We pay accounts payable within 30 days. |
| inventory | /ˈɪnvəntɔːri/ | hàng tồn kho | Inventory piled up after the holiday season. |
| retained earnings | /rɪˌteɪnd ˈɝːnɪŋz/ | lợi nhuận giữ lại | The firm funds growth from retained earnings. |
| dividend | /ˈdɪvɪdend/ | cổ tức | Shareholders will receive a cash dividend. |
| fiscal year | /ˌfɪskəl ˈjɪr/ | năm tài chính | Their fiscal year ends on 31 March. |
| audit | /ˈɑːdɪt/ | kiểm toán | The audit found no major errors. |
| liquidity | /lɪˈkwɪdəti/ | tính thanh khoản | The bank keeps enough liquidity to meet withdrawals. |
| solvency | /ˈsɑːlvənsi/ | khả năng trả nợ dài hạn | Too much debt threatens the company's solvency. |
Thanh toán quốc tế: 25 từ cho giao dịch xuyên biên giới
Nhóm này gặp nhiều ở phòng thanh toán quốc tế, bộ phận xuất nhập khẩu và khi bạn chuyển học phí du học. Các từ viết tắt như L/C, T/T, D/P thường được đọc từng chữ cái.
| Từ tiếng Anh | Phiên âm | Nghĩa tiếng Việt | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|---|
| wire transfer | /ˈwaɪɚ ˌtrænsfɝː/ | chuyển tiền điện tử | The tuition fee was paid by wire transfer. |
| T/T (telegraphic transfer) | /ˌteləˈɡræfɪk ˈtrænsfɝː/ | chuyển tiền bằng điện | Payment terms: 30% T/T in advance. |
| SWIFT code | /ˈswɪft koʊd/ | mã SWIFT của ngân hàng | Please send us your bank's SWIFT code. |
| IBAN | /ˈaɪbæn/ | số tài khoản ngân hàng quốc tế | European suppliers will ask for an IBAN. |
| remittance | /rɪˈmɪtəns/ | khoản chuyển tiền; kiều hối | We have received your remittance. |
| remitter | /rɪˈmɪtɚ/ | người chuyển tiền | The remitter pays the sending fee. |
| beneficiary | /ˌbenəˈfɪʃieri/ | người thụ hưởng | Enter the beneficiary's full name. |
| correspondent bank | /ˌkɔːrəˈspɑːndənt ˈbæŋk/ | ngân hàng đại lý | The payment went through a correspondent bank in New York. |
| intermediary bank | /ˌɪntɚˈmiːdieri ˈbæŋk/ | ngân hàng trung gian | The intermediary bank deducted a small fee. |
| foreign currency | /ˌfɔːrən ˈkɝːənsi/ | ngoại tệ | Do you have a foreign currency account? |
| spot rate | /ˈspɑːt reɪt/ | tỷ giá giao ngay | We converted the funds at the spot rate. |
| forward contract | /ˈfɔːrwɚd ˌkɑːntrækt/ | hợp đồng kỳ hạn | A forward contract locks in the exchange rate. |
| hedging | /ˈhedʒɪŋ/ | phòng ngừa rủi ro | Hedging protects importers from currency swings. |
| advance payment | /ədˌvæns ˈpeɪmənt/ | thanh toán trước | The supplier requires a 30% advance payment. |
| letter of credit (L/C) | /ˌletɚ əv ˈkredɪt/ | thư tín dụng | The buyer opened an L/C in our favor. |
| issuing bank | /ˈɪʃuːɪŋ ˌbæŋk/ | ngân hàng phát hành (L/C) | The issuing bank is in Singapore. |
| advising bank | /ədˈvaɪzɪŋ ˌbæŋk/ | ngân hàng thông báo | The advising bank checked the L/C and sent it to us. |
| confirming bank | /kənˈfɝːmɪŋ ˌbæŋk/ | ngân hàng xác nhận | A confirming bank adds its own payment promise. |
| documentary collection | /ˌdɑːkjəˈmentɚi kəˈlekʃən/ | nhờ thu kèm chứng từ | Documentary collection is cheaper than an L/C. |
| D/P (documents against payment) | /ˈdɑːkjəmənts əˌɡenst ˈpeɪmənt/ | nhờ thu trả tiền đổi chứng từ | Under D/P, the buyer pays before getting the documents. |
| D/A (documents against acceptance) | /ˈdɑːkjəmənts əˌɡenst əkˈseptəns/ | nhờ thu chấp nhận đổi chứng từ | Under D/A, the buyer accepts a bill and pays later. |
| bill of exchange | /ˌbɪl əv ɪksˈtʃeɪndʒ/ | hối phiếu | The bill of exchange is payable in 60 days. |
| bank guarantee | /ˌbæŋk ˌɡerənˈtiː/ | bảo lãnh ngân hàng | The contractor provided a bank guarantee. |
| KYC (know your customer) | đọc từng chữ cái: K-Y-C | định danh khách hàng | New clients must complete KYC checks. |
| AML (anti-money laundering) | /ˌænti ˌmʌni ˈlɑːndɚɪŋ/ | phòng chống rửa tiền | Large transfers trigger AML reviews. |
Mẫu câu giao tiếp tại quầy giao dịch
Dưới đây là một đoạn hội thoại ngắn khi khách hàng mở tài khoản và chuyển tiền ra nước ngoài. Các câu của giao dịch viên đủ lịch sự để dùng nguyên văn.
Teller: Good morning. How can I help you today?
Customer: Hi. I'd like to open a savings account and send some money to my daughter's university in the US.
Teller: Sure. Could I see your ID card, please? … Thank you. For the transfer, I'll need the beneficiary's name, account number and the bank's SWIFT code.
Customer: Here's the invoice from the university. Everything is on it.
Teller: Great. The transfer fee is shown here, and the intermediary bank may deduct a small charge. Would you like to pay all the fees on your side?
Customer: Yes, please. I don't want the university to receive less than the full amount.
Teller: No problem. Please check the details and sign here. The funds should arrive in two to three business days.
Một số câu hay dùng khác:
- I'd like to check my balance, please. Tôi muốn kiểm tra số dư.
- Could you tell me what the fee is for this transfer? Anh/chị cho tôi hỏi phí chuyển khoản này là bao nhiêu?
- My card was blocked after I entered the wrong PIN. Thẻ của tôi bị khoá vì nhập sai mã PIN.
- What documents do I need to apply for a loan? Tôi cần giấy tờ gì để đăng ký vay?
- Is the interest rate fixed or variable? Lãi suất cố định hay thả nổi?
- Could I have a copy of my bank statement for the last three months? Cho tôi xin sao kê ba tháng gần nhất.
- Please sign here and here. Anh/chị vui lòng ký ở đây và ở đây.
Lỗi người Việt hay mắc
- Nhầm borrow và lend. "Can you borrow me some money?" là sai. Đúng: Can you lend me some money? hoặc Can I borrow some money?
- Dùng "interest" cho mọi loại tiền lời. Interest là tiền lãi của khoản gửi hoặc vay. Lợi nhuận kinh doanh là profit; lãi từ bán cổ phiếu là gain.
- Gọi mọi loại thẻ là "ATM card". Thẻ nội địa rút tiền được vẫn gọi là ATM card, nhưng thẻ thanh toán quốc tế trừ tiền trong tài khoản là debit card, còn thẻ chi tiêu trước trả sau là credit card.
- Nói "send money into account". Tự nhiên hơn: transfer money to an account hoặc pay money into an account.
- Đọc sai trọng âm. deposit nhấn âm thứ hai (de-PO-sit), mortgage không đọc âm "t" (/ˈmɔːrɡɪdʒ/), debt không đọc âm "b" (/det/).
Học 100 từ này thế nào cho nhớ lâu
Đừng học theo thứ tự bảng chữ cái. Học theo cụm tình huống như bài này đã chia, mỗi ngày một nhóm 25 từ, và tự đặt câu gắn với công việc thật của bạn. Sau một tuần, thử đọc lại một bản báo cáo thường niên bằng tiếng Anh của một công ty niêm yết: bạn sẽ thấy phần lớn thuật ngữ ở nhóm 3 xuất hiện ngay trang đầu.
Nếu bạn đang nhắm tới chứng chỉ CFA, vốn từ này là bước đầu. Đề CFA dùng tiếng Anh học thuật, nhiều câu dài và nhiều từ gần nghĩa, nên đọc hiểu nhanh và chính xác là một phần của kỹ năng làm bài.
