PSAT là gì? PSAT/NMSQT, PSAT 10, PSAT 8/9 khác SAT thế nào

PSAT là nhóm bài thi "SAT sơ bộ" của College Board, gồm PSAT/NMSQT, PSAT 10 và PSAT 8/9. Cả ba thi trên máy, dài 2 giờ 14 phút, có hai phần Reading and Writing và Math giống SAT. Điểm khác là thang điểm: PSAT/NMSQT và PSAT 10 chấm 320-1520, PSAT 8/9 chấm 240-1440, còn SAT chấm 400-1600. Chỉ PSAT/NMSQT dùng để xét học bổng National Merit, và học bổng này chỉ dành cho công dân hoặc thường trú nhân Mỹ nếu học sinh học phổ thông ngoài nước Mỹ.

Ba loại PSAT khác nhau thế nào?

Theo College Board, PSAT/NMSQT và PSAT 10 có nội dung giống hệt nhau, chỉ khác thời điểm thi và việc PSAT 10 không được tính cho National Merit. PSAT 8/9 đo cùng nhóm kỹ năng nhưng ở mức phù hợp với học sinh lớp 8, lớp 9, dùng làm mốc ban đầu để theo dõi tiến bộ qua các năm.

Mỗi trong ba khoảng thời gian trên là một "cửa sổ thi". Trường học tự chọn ngày cụ thể trong cửa sổ đó. Học sinh không tự đăng ký, nhà trường đăng ký thay.

Cấu trúc bài thi PSAT

Cả ba bài PSAT đều có thời gian và số câu như trên, giống SAT. Một vài điểm cần biết:

• Thi trên ứng dụng Bluebook của College Board, bằng máy của trường hoặc máy cá nhân nếu trường cho phép.
• Thích ứng theo học phần. Mỗi phần chia hai học phần bằng nhau, tính giờ riêng. Câu hỏi ở học phần thứ hai phụ thuộc vào kết quả học phần thứ nhất.
• Có máy tính Desmos dựng sẵn trong suốt phần Math, kèm bảng công thức. Bạn cũng có thể mang máy tính cầm tay được phép.
• Phần lớn là câu trắc nghiệm. Một số câu Math yêu cầu tự nhập đáp án.
• Có câu thử nghiệm. Theo hướng dẫn PSAT/NMSQT, mỗi học phần có 2 câu thử nghiệm không tính điểm, nên hãy làm mọi câu nghiêm túc như nhau.

PSAT khác SAT ở đâu?

Thang PSAT thấp hơn SAT ở cả hai đầu vì đề PSAT nhắm học sinh nhỏ tuổi hơn. Bạn có thể xem điểm PSAT như một ước lượng sớm cho SAT: cùng dạng bài, cùng cách thi, nên đây là bước làm quen rất tốt.

Học bổng National Merit: ai được xét?

PSAT/NMSQT là bài thi sàng lọc của chương trình học bổng National Merit do tổ chức NMSC (National Merit Scholarship Corporation) điều hành. Theo Hướng dẫn PSAT/NMSQT mùa thu 2026:

• Kỳ PSAT/NMSQT tháng 10/2026 là bài thi xét vào chương trình năm 2028, với 7.320 suất học bổng dự kiến trao năm 2028.
• Khoảng 1,3 triệu học sinh đủ điều kiện tham gia. NMSC chọn khoảng 50.000 người điểm cao, trong đó khoảng 16.000 người vào bán kết và khoảng 15.000 người vào chung kết.
• Học sinh học 4 năm phổ thông (lớp 9-12) phải thi PSAT/NMSQT vào năm thứ ba, tức lớp 11. Thi ở lớp 10 không được tính cho chương trình của khoá mình.
• NMSC dùng Selection Index, thang 48-228: lấy điểm Reading and Writing nhân đôi, cộng điểm Math, rồi chia cho 10.

Điều kiện quốc tịch là điểm học sinh Việt Nam cần chú ý nhất. Học sinh học phổ thông ngoài nước Mỹ chỉ được xét nếu là công dân Mỹ, hoặc là thường trú nhân Mỹ (hay đã nộp đơn thường trú chưa bị từ chối) và có ý định nhập quốc tịch Mỹ sớm nhất có thể. Nói cách khác, học sinh mang quốc tịch Việt Nam đang học ở Việt Nam vẫn thi PSAT/NMSQT được, nhưng không được xét học bổng National Merit.

Học sinh Việt Nam thi PSAT được không?

Được, nhưng không chủ động đăng ký như SAT. PSAT là bài thi tổ chức tại trường. Theo College Board, nhiều trường ngoài nước Mỹ có tổ chức các bài PSAT. Nếu muốn thi ở nước ngoài, bạn cần liên hệ một trường tại chỗ có tổ chức thi ít nhất 6 tuần trước cửa sổ thi; một giáo viên nói tiếng Anh của trường sẽ giúp bạn đăng ký và nộp phí.

Vì vậy, cách dễ nhất là hỏi trường bạn đang học có tổ chức PSAT không. Nếu không, hãy hỏi các trường quốc tế ở gần xem có nhận học sinh trường khác thi cùng hay không.

Lệ phí PSAT/NMSQT năm 2026 là 18 USD theo Hướng dẫn PSAT/NMSQT của College Board (kiểm tra ngày 28/10/2026). Trường có thể thu thêm phí tổ chức.

Có nên thi PSAT trước khi thi SAT?

Với học sinh Việt Nam không đủ điều kiện National Merit, PSAT chủ yếu có giá trị luyện tập. Nó đáng thi khi:

• Trường bạn tổ chức sẵn, chi phí thấp, không phải tự xoay xở đăng ký.
• Bạn đang lớp 8-10, muốn biết sớm mình mạnh yếu ở đâu trước khi bắt đầu ôn SAT nghiêm túc.
• Bạn muốn quen ứng dụng Bluebook và áp lực phòng thi thật.

Nếu trường không tổ chức, bạn không mất gì khi bỏ qua PSAT. College Board có bài thi thử đầy đủ trên ứng dụng Bluebook, và bạn có thể làm bài thi thử SAT hoặc test xếp lớp miễn phí để biết điểm xuất phát.

Học sinh lớp 11, 12 nhắm hồ sơ đại học Mỹ nên đi thẳng vào SAT. Các kỳ SAT sắp tới: 05/12/2026 (hạn đăng ký 20/11/2026), 06/03/2027, 01/05/2027 và 06/06/2027. Xem đủ hạn đăng ký và ngày có điểm ở lịch thi SAT, ACT. Nếu đang phân vân giữa hai bài, đọc SAT vs ACT.

Ôn PSAT, ôn SAT: một lộ trình

Vì PSAT và SAT cùng cấu trúc, ôn PSAT chính là ôn SAT ở mức sớm hơn:

1. Reading and Writing: mỗi đoạn văn chỉ đi kèm một câu hỏi, đề tài trải từ văn học, lịch sử, xã hội tới khoa học. Câu hỏi xoay quanh hiểu nghĩa từ trong ngữ cảnh, cấu trúc đoạn văn, sửa câu cho rõ ý và ngữ pháp chuẩn. Luyện đọc nhanh và chính xác từng đoạn ngắn.
2. Math: đề gồm bốn mảng là đại số, toán nâng cao (phương trình, hàm số phi tuyến), giải quyết vấn đề và phân tích dữ liệu, hình học và lượng giác. Theo hướng dẫn của College Board, đại số và toán nâng cao chiếm phần lớn số câu, nên nắm chắc hai mảng này trước. Tập dùng Desmos từ sớm.
3. Ghi lỗi sai: sau mỗi bài, ghi lại câu sai và lý do. Bạn có thể dùng SAT Error Log.

Muốn có giáo viên kèm, tham khảo khoá luyện thi SAT tại Clever Academy (Hà Nội và TP.HCM) hoặc tổng quan kỳ thi SAT. Tư vấn qua hotline 097 586 1994 hoặc để lại thông tin.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn

• College Board: Fall 2026 PSAT/NMSQT Student Guide (PDF)
• College Board: How the PSAT/NMSQT Is Structured
• College Board: How the PSAT 8/9 Is Structured
• College Board: 2026-27 PSAT 8/9 Student Guide (PDF)
• College Board: How is the PSAT/NMSQT different from the PSAT 10 and PSAT 8/9?
• College Board: What Your Scores Mean
• College Board: International Students and PSAT Assessments
• College Board: SAT Suite Dates and Deadlines
• College Board: How the SAT Is Structured

Thông tin kiểm tra ngày 28/10/2026.